In de dagen dat de zee nog vol geheimen was en de mensen geloofden dat elke rivier, boom en berg een geest bezat, leefde in het hoge Noorden een draak wier naam slechts fluisterend werd uitgesproken.
Men noemde haar Gullorm, de Gouden Waker.
Zij was geen schepsel van vlees en bloed zoals de wolven van het woud of de beren van de bergen. Volgens de oude skaldendichters was zij geboren toen een vonk uit de smidse van de goden in zee viel tijdens de langste nacht van het jaar. Waar het vurige ijzer het ijskoude water raakte, verhief zich een wezen met schubben van goud, ogen van barnsteen en vleugels die schitterden als de poolster.
Eeuwenlang woonde Gullorm op een eenzame rots aan de rand van de wereld. Daar waakte zij over een schat die niet uit goud of zilver bestond, maar uit herinneringen. Iedere heldendaad, iedere eed, ieder lied dat ooit door mensen werd gezongen, werd volgens de legende door de draak bewaard. Daarom werd zij niet alleen gevreesd, maar ook vereerd.
Onder de noordelijke stammen ging het verhaal dat wie Gullorm ontmoette en de waarheid sprak, haar zegen ontving. Maar wie loog of zich door hebzucht liet leiden, verloor zijn geluk voorgoed.
Op een winteravond, toen de hemel danste van noorderlicht en de fjorden onder het ijs lagen, kwam een jonge Vikinghoofdman naar haar rots. Zijn naam was Håkon. Hij verlangde niet naar rijkdom of macht, maar naar een veilige toekomst voor zijn volk, dat werd geteisterd door hongersnood en eindeloze oorlogen.
Drie dagen en drie nachten wachtte hij in de sneeuw voor de draak verscheen.
“Waarom zoek je mij?” vroeg Gullorm.
“Mijn volk heeft land nodig waar vrede kan groeien,” antwoordde Håkon.
De draak keek hem lang aan.
“Vaar naar het zuiden,” zei zij uiteindelijk. “Volg de vlucht van de zwanen wanneer de winter sterft. Waar twee rivieren elkaar ontmoeten, zal jouw lot vervuld worden.”
Daarop sloeg de draak haar enorme vleugels uit. Uit haar borst schoot een gouden schub los, zo groot als een schild.
“Bevestig deze aan de boeg van je schip. Zolang zij daar rust, zal ik je leiden.”
Zo begon een lange reis.
De Vikingen bouwden een groot langschip waarvan de voorsteven werd versierd met de gouden schub. Zodra de lente kwam, voeren zij uit. De zee was woest. Stormen wierpen zich tegen het schip en mist verborg de kustlijnen. Maar telkens wanneer de mannen dreigden te verdwalen, begon de gouden schub licht uit te stralen.
Het licht wees hen de weg.
Maanden voeren zij langs vreemde kusten. Zij zagen krijtrotsen als witte muren uit de zee verrijzen. Zij bevoeren brede mondingen waar het water zoet werd. Zij ontmoetten handelaars, vissers en reizigers uit onbekende landen.
Uiteindelijk bereikten zij een streek waar twee grote rivieren samenkwamen. Het land was groen en vruchtbaar. De oevers waren begroeid met eiken en essen. Wilde ganzen vulden de hemel.
Toen gebeurde iets wonderlijks.
De gouden schub begon te trillen.
Een warme gloed verspreidde zich over het schip en voor de ogen van de bemanning verscheen Gullorm zelf. Niet als een geest, maar als een levende draak, groter dan ooit tevoren.
Zij steeg op uit het water en cirkelde boven het land.
“Hier stopt mijn taak,” sprak zij.
Met haar staart wees zij naar de samenvloeiing van de rivieren.
“Hier zal een grote stad verrijzen. Koopmannen zullen haar rijk maken. Klokken zullen over haar daken klinken. Koningen zullen haar benijden. Maar bovenal zullen haar mensen hun vrijheid liefhebben.”
Daarna verdween zij in een wolk van gouden licht.
Door de eeuwen heen werd het verhaal van de draak doorgegeven. Generaties kwamen en gingen. De Vikingen verdwenen uit de streek, maar de legende bleef leven onder vissers, schippers en smeden.
Eeuwen later begon men op dezelfde plaats een machtige stad op te bouwen.
De huizen werden groter. De markten vulden zich met goederen uit verre landen. Ambachtslieden en kooplieden brachten voorspoed. Toen de burgers besloten een hoge toren te bouwen als symbool van hun vrijheid, gebeurde opnieuw iets merkwaardigs.
Een oude vreemdeling verscheen op een avond aan de stadspoort.
Hij droeg een versleten mantel en trok een wagen achter zich. Op de wagen lag een groot stuk goudkleurig metaal dat niemand herkende.
“Ik ben smid,” zei hij. “Geef mij vuur, een aambeeld en zeven dagen rust.”
De stadsbestuurders stemden toe.
Zeven dagen lang bleef de smid opgesloten in zijn werkplaats. Overdag hoorde men hamerslagen. ’s Nachts zag men een gouden gloed door de ramen schijnen.
Op de ochtend van de achtste dag gingen de deuren open.
Op de vloer stond een prachtige draak.
Haar schubben leken van goud. Haar vleugels waren gespreid. Haar ogen schitterden als barnsteen.
De burgers keken sprakeloos toe.
Toen zij zich omdraaiden om de smid te bedanken, was hij verdwenen.
Niemand had hem zien vertrekken.
Sommigen beweerden later dat de oude man niemand minder was geweest dan Håkon zelf, teruggekeerd uit de mist van de tijd. Anderen geloofden dat Gullorm de gedaante van een mens had aangenomen om haar eigen evenbeeld te scheppen.
De draak werd boven op de toren geplaatst.
Vanaf die dag waakte zij over de stad.
Wanneer gevaar naderde, draaide zij zich naar de wind alsof zij de dreiging lang op voorhand rook. Wanneer kooplieden uit verre landen aankwamen, schitterde haar gouden huid in de zon als een baken. En wanneer stormen vanuit de zee oprukten, leek het soms alsof een onzichtbare kracht de ergste woede van de wind afwendde.
Nog eeuwen later vertelden schippers op de rivieren elkaar dat de draak méér was dan een windwijzer.
Soms, tijdens de twaalf nachten van de midwinter, wanneer de grens tussen de werelden dun is en de geesten vrij rondwaren, zou de draak haar stenen gestalte verlaten. Dan strekte zij haar vleugels uit boven de slapende stad en vloog zij geruisloos langs de rivieren die haar ooit naar deze plek hadden geleid.
Niemand kon haar zien.
Behalve kinderen die vlak voor zonsopgang ontwaakten en uit hun raam keken.
Zij vertelden dan dat er een gouden schaduw door de hemel gleed en dat twee barnstenen ogen over de daken waakten.
En daarom zeggen de oude verhalen dat de draak van Gent niet enkel een beeld van goud en koper is.
Zij is Gullorm, de laatste wachter van het Noorden.
Een herinnering aan verre Vikingreizen, aan stormen op de Noorderzee en aan de belofte die ooit werd uitgesproken aan de samenvloeiing van twee rivieren.
Zolang zij boven de stad staat en de wind haar naam fluistert, zal haar waakzaamheid nooit eindigen.